Bank: ishonch, risk va huquq — JIDU bitiruvchisi talabalar uchun mahorat darsi o‘tkazdi

2026-yil 14-noyabr kuni Jahon iqtisodiyoti va diplomatiya universitetida Xalqaro huquq va ommaviy-huquqiy fanlar kafedrasi o'qituvchisi Naubaxar Baxadir qizi Uzakbayeva rahbarligida Xalqaro huquq fakulteti 3-kurs talabalari uchun “Moliya va soliq huquqi” fanidan mahorat darsi tashkil etildi. Mavzu: “Bank sohasi: tamoyillar, risklar, trendlar va huquqshunos uchun imkoniyatlar”.

Mahorat darsini “Agrobank” ATB Risk-menejment departamenti bosh mutaxassisi, JIDU bitiruvchisi Qurbonboyev Oybek Komiljon o‘g‘li o'tkazdi.

Ma'ruzachi bank qanday ishlashi va nima uchun u eng qattiq tartibga solinadigan biznes turlaridan biri ekanini tushuntirib berdi. U O'zbekiston bank tizimini raqamlarda taqdim etdi hamda bank faoliyatining oltita tamoyili — ishonch, likvidlik, kapital yetarliligi, bank siri, "mijozni bilish" (KYC), qonuniylik va nazorat haqida so'zlab berdi. Kreditlash tamoyillari va sohaning huquqiy asoslariga — Fuqarolik kodeksidan tortib bank siri hamda jinoiy daromadlarni legallashtirishga qarshi kurashish to'g'risidagi qonunchilikkacha alohida to'xtalib o'tdi.

Shundan so'ng ma'ruzachi asosiy bank risklari va “uch himoya chizig‘i” modelini tahlil qildi. U yangi tahdidlar — firibgarlik va kiber xavflar, shuningdek, sohadagi asosiy trendlar: raqamli banklar, xususiylashtirish, islom moliyasi, sun'iy intellekt va ESG yondashuvlari haqida gapirdi. Yakunda bankda huquqshunos qaysi yo'nalishlarda ishlashini ko'rsatib berdi: yuridik departament, komplayens, muammoli aktivlar va garov bilan ishlash, risk-menejment hamda regulyator tomonida.

Talabalar mavzuga katta qiziqish bildirib, faol savollar berdilar. Oybek Komiljon o‘g‘li har bir savolga batafsil va to'liq javob qaytardi. Ayniqsa, tajriba bilan JIDU bitiruvchisi o'rtoqlashgani qimmatli bo'ldi: u o'z misolida talabalarga moliya huquqi bo'yicha bilimlar kasbda qanday qo'llanilishini ko'rsatib berdi.

Mahorat darsi bir nechta Barqaror rivojlanish maqsadlari bilan bog'liq. U 8-BRM “Munosib mehnat va iqtisodiy o'sish” (8.10-vazifa — moliya institutlari salohiyatini mustahkamlash va moliyaviy xizmatlardan foydalanish imkoniyatini kengaytirish) hamda 16-BRM “Tinchlik, odil sudlov va samarali institutlar”ga mos keladi. 16-BRM bilan uni KYC, komplayens va jinoiy daromadlarni legallashtirishga qarshi kurashish masalalari bog'laydi: ular 16.4-vazifa — noqonuniy moliyaviy oqimlarni qisqartirishga xizmat qiladi. Amaliyotchi bitiruvchi bilan uchrashuv 4-BRM “Sifatli ta’lim”ga (4.4-vazifa) ham hissa qo'shadi: u talabalarda mehnat bozorida talab qilinadigan kasbiy ko'nikmalarni rivojlantiradi.