Odil sudlov amaliyoti auditoriyada: JIDUda jazo tayinlash bo‘yicha mahorat darsi bo‘lib o‘tdi

2026-yil 6-noyabr kuni Jahon iqtisodiyoti va diplomatiya universiteti «Xalqaro huquq fakulteti» 2-kurs talabalari uchun “Jinoyat huquqi” fanidan mahorat darsi tashkil etildi. Mashg’ulot mavzusi: “Jazo tayinlash: tamoyillar, mezonlar va sud amaliyoti”.

Mahorat darsini amaldagi advokat, Toshkent davlat yuridik universiteti o’qituvchisi, yuridik fanlar bo’yicha falsafa doktori (PhD) Otoboyev Bobur Ibratovich o’tkazdi. Tadbir JIDU Xalqaro huquq va ommaviy-huquqiy fanlar kafedrasi o’qituvchisi Naubaxar Baxadirovna Uzakbaeva rahbarligida tashkil etildi.

Ma’ruzachi jazo tayinlashning umumiy asoslari real sud amaliyotida qanday qo’llanilishi haqida so’zlab berdi. U sud jinoyatning xususiyati va ijtimoiy xavflilik darajasini, aybdorning shaxsini, shuningdek, jazoni yengillashtiruvchi va og’irlashtiruvchi holatlarni qanday inobatga olishini tushuntirdi. Adolat, insonparvarlik va jazoni individuallashtirish tamoyillariga hamda mutanosib hukm chiqarilishini ta’minlashda advokatning roliga alohida e’tibor qaratildi. Bobur Ibratovich o’z amaliyotidan misollar keltirib, himoyaning huquqiy pozitsiyasi va puxta asoslangan dalillar sudning yakuniy qaroriga qanday ta’sir ko’rsatishini ko’rsatib berdi.

Mashg’ulotning ikkinchi qismida talabalar amaliy keyslarni tahlil qildilar. Ular himoya va ayblov tomonlari rolida chiqib, jazo turi va miqdorini tanlashni asoslab berdilar hamda munozarali vaziyatlar bo’yicha o’z pozitsiyalarini bildirdilar. Bu format Jinoyat huquqi Umumiy qismining nazariy qoidalarini bo’lajak xalqaro huquqshunoslar uchun zarur bo’lgan kasbiy ko’nikmalar bilan bog’lash imkonini berdi.

Mahorat darsi 16-Barqaror rivojlanish maqsadi “Tinchlik, odil sudlov va samarali institutlar” bilan bevosita bog’liq. Xususan, u 16.3-vazifaga — qonun ustuvorligini ta’minlash va barcha uchun odil sudlovdan teng foydalanish imkoniyatini yaratishga xizmat qiladi. Adolatli, asoslangan va mutanosib jazo jamiyatning sud tizimiga bo’lgan ishonchining asosiy ko’rsatkichlaridan biridir. Ushbu mexanizmlarni tushunish talabalarda inson huquqlari va qonuniylik tamoyiliga hurmatni shakllantiradi.

Tadbir, shuningdek, 4-BRM “Sifatli ta’lim”ga ham hissa qo’shadi. Amaliyotchi mutaxassislarning o’quv jarayoniga jalb etilishi talabalarning amaliy kompetensiyalari va tanqidiy fikrlashini rivojlantiradi hamda akademik ta’limning real kasbiy muhit bilan aloqasini mustahkamlaydi.

Uchrashuv so’ngida talabalar ma’ruzachiga advokatlik kasbi, himoya etikasi va O’zbekistonda jinoiy odil sudlovning rivojlanish istiqbollari haqida savollar berdilar. Xalqaro huquq va ommaviy-huquqiy fanlar kafedrasi mazmunli va amaliyotga yo’naltirilgan mahorat darsi uchun Bobur Ibratovich Otoboyevga minnatdorchilik bildiradi. Kafedra kelgusida ham yetakchi amaliyotchilarni o’quv jarayoniga jalb etishni rejalashtirmoqda.