JIDU delegatsiyasi Italiyada o‘tkazilgan Ombudsmanning xalqaro bahorgi maktabida ishtirok etdi
Xalqaro akademik hamkorlikni rivojlantirish, yoshlar diplomatiyasini mustahkamlash hamda amaliyotga yo‘naltirilgan yuridik ta’lim ko‘lamini kengaytirish doirasida Jahon iqtisodiyoti va diplomatiya universiteti delegatsiyasi Italiya Respublikasining Rim shahriga tashrif buyurib, Ombudsmanning xalqaro bahorgi maktabida ishtirok etdi.
JIDU delegatsiyasi tarkibida “Xalqaro huquq va ommaviy-huquqiy fanlar” kafedrasi dotsenti Shirin Xamdamova, shuningdek, JIDU “Ombudsman” klubi a’zolari bo‘lgan Xalqaro huquq fakultetining 3–4-bosqich talabalari ishtirok etdi.
Ombudsmanning xalqaro bahorgi maktabi inson huquqlarini himoya qilishning dolzarb masalalari, ombudsman institutlari faoliyati, fuqarolik himoyasi, xalqaro gumanitar huquq, madaniyatlararo muloqot, shuningdek, demokratik qadriyatlar va huquqiy madaniyatni ilgari surishda yoshlarning o‘rniga bag‘ishlandi.
Ta’lim dasturi doirasida ishtirokchilar inson huquqlarini himoya qilishning Yevropa mexanizmlarini, Italiya va Yevropaning boshqa davlatlarida ombudsman institutlari faoliyatining o‘ziga xos jihatlarini, shuningdek, odil sudlovga erishish imkoniyatini ta’minlash va aholining ijtimoiy himoyaga muhtoj qatlamlari huquqlarini himoya qilishga doir zamonaviy yondashuvlarni chuqur o‘rganishga qaratilgan qator treninglar, ma’ruzalar, interaktiv mashg‘ulotlar va ekspertlik muhokamalarida qatnashdilar.
Treninglar davomida fuqarolarning huquqlari va qonuniy manfaatlarini himoya qiluvchi mustaqil mexanizm sifatida ombudsman institutining faoliyatiga alohida e’tibor qaratildi. Ishtirokchilar parlament va hududiy nazorat, fuqarolarning davlat organlari bilan munosabatlardagi huquqlarini himoya qilish bo‘yicha Italiya tajribasi, shuningdek, inson huquqlari buzilishlariga javob berishning amaliy vositalari bilan tanishdilar.
Bundan tashqari, mashg‘ulotlar davomida Yevropa huquqiy tizimi, Yevropa Kengashi faoliyati, inson huquqlari sohasidagi xalqaro standartlar, huquq ustuvorligi, demokratik hisobdorlik, ijtimoiy himoya, kamsitmaslik hamda davlat institutlari va fuqarolik jamiyati o‘rtasidagi samarali hamkorlik masalalari ko‘rib chiqildi.
Maktab faoliyatida Italiya, Germaniya, Fransiya, Turkiya, Pokiston, Moldova, Ukraina, Serbiya, Qozog‘iston, Qirg‘iziston, Kanada va Ispaniya kabi dunyoning turli mamlakatlaridan talabalar, professor-o‘qituvchilar, ekspertlar va yosh tadqiqotchilar ishtirok etdilar. Ishtirokchilarning bunday keng xalqaro tarkibi akademik tajriba, huquqiy qarashlar va inson huquqlarini himoya qilish sohasidagi amaliyotlar bilan o‘zaro almashish uchun noyob platforma yaratdi.
JIDU talabalari dasturning ilmiy qismida faol ishtirok etib, O‘zbekiston Respublikasida inson huquqlarini ta’minlash va himoya qilishning dolzarb masalalariga bag‘ishlangan ma’ruzalar bilan taqdimot qildilar. Ular o‘z taqdimotlarida mamlakatda amalga oshirilayotgan huquqiy islohotlar, inson huquqlarini himoya qilish milliy mexanizmlarining rivojlanishi, zamonaviy inqirozlar sharoitida xalqaro gumanitar huquqning o‘rni, ombudsman va ijtimoiy himoya institutlarining faoliyati, shuningdek, aholining huquqiy savodxonligini oshirish va fuqarolarning yuridik yordam olish imkoniyatlarini ta’minlashda yuridik klinikalarning ahamiyatini yoritib berdilar.
JIDU talabalari tomonidan taqdim etilgan ma’ruzalar xalqaro auditoriyaga O‘zbekistonda kechayotgan zamonaviy huquqiy modernizatsiya jarayonlarini namoyish etish, shuningdek, huquqiy madaniyatni shakllantirish, inson huquqlarini himoya qilish va fuqarolik jamiyati institutlarini rivojlantirishda yoshlarning tobora ortib borayotgan o‘rnini ta’kidlash imkonini berdi.
Maktab ishtirokchilari o‘rtasida professional va akademik aloqalarni yo‘lga qo‘yishga qaratilgan netvorking tadbirlari dasturning muhim qismlaridan biri bo‘ldi. Norasmiy va ochiq muhitda turli mamlakatlardan kelgan talabalar o‘zaro fikr almashib, kelgusidagi hamkorlik, qo‘shma tadqiqotlar va xalqaro yoshlar tashabbuslarini amalga oshirish imkoniyatlarini muhokama qildilar.
Dasturning markaziy tadbirlaridan biri Italiya Parlamenti — Deputatlar palatasi binosida bo‘lib o‘tgan “Civic Protection, Rights and Democratic Innovation” — “Fuqarolik himoyasi, huquqlar va demokratik innovatsiyalar” xalqaro konferensiyasi bo‘ldi. Konferensiya dunyoning turli mamlakatlaridan kelgan ombudsmanlar, huquq himoyachilari, davlat idoralari va xalqaro tashkilotlar vakillari, akademik hamjamiyat a’zolari va yosh yetakchilarni birlashtirdi.
Konferensiya davomida ishtirokchilar inson huquqlarini himoya qilish sohasidagi zamonaviy muammolar, global inqirozlar sharoitida ombudsmanlarning roli, fuqarolik himoyasi, demokratik innovatsiyalar, davlat institutlarining mas’uliyati va hisobdorligi, aholining ijtimoiy himoyaga muhtoj guruhlari huquqlarini ta’minlash, shuningdek, huquqiy davlatni mustahkamlashda yoshlar ishtirokining ahamiyatini muhokama qildilar.
Konferensiya dasturida yoshlarni inson huquqlarini himoya qilish jarayonlariga jalb etish, ularning huquqiy ongini rivojlantirish hamda adolat, mas’uliyat va inson qadr-qimmatiga hurmat qadriyatlarini ilgari surishga qodir yangi avlod yetakchilarini shakllantirishga bag‘ishlangan “Engaging Young People in the Protection of Rights” — “Yoshlarni huquqlarni himoya qilish jarayonlariga jalb etish” sessiyasi alohida o‘rin egalladi.
Mazkur sessiyada JIDU “Xalqaro huquq va ommaviy-huquqiy fanlar” kafedrasi dotsenti Shirin Xamdamova hamda Xalqaro huquq fakultetining 3-bosqich talabasi Komronbek Alisherov moderator sifatida ishtirok etdilar. Ularning ishtiroki JIDU vakillarining xalqaro akademik muloqot, yoshlar diplomatiyasi va inson huquqlari sohasidagi ta’limni rivojlantirishga qo‘shayotgan hissasi e’tirof etilganining muhim ifodasi bo‘ldi.
Konferensiya yakunida ishtirokchilar inson qadr-qimmatini himoya qilish, huquq ustuvorligi, xalqaro hamkorlik va inson huquqlarini ilgari surishda yoshlarning faol ishtirokini ta’minlash tamoyillariga umumiy sodiqlikni mustahkamlagan Inson huquqlari bo‘yicha 2026-yilgi Rim deklaratsiyasini imzolash va tasdiqlash marosimida qatnashdilar.
Ombudsmanning xalqaro bahorgi maktabi doirasida ishtirokchilar uchun Vatikanda rasmiy uchrashuv hamda Rim Papasi Lev XIV ishtirokidagi Umumiy audiyensiyada qatnashish imkoniyati ham tashkil etildi. Mazkur tadbir dinlararo va madaniyatlararo muloqot, xalqlar o‘rtasidagi o‘zaro hurmat va ochiqlikning muhimligini namoyon etgan dasturning eng ahamiyatli va ramziy voqealaridan biriga aylandi.
Bundan tashqari, dastur ishtirokchilari Italiya Respublikasi Senatiga tashrif buyurib, mamlakat parlament tizimining asosiy institutlaridan biri faoliyati bilan yaqindan tanishish imkoniyatiga ega bo‘ldilar. Ushbu tashrif talabalarning Yevropa parlamentarizmi modellari, qonun ijodkorligi jarayoni hamda demokratik jamiyatda davlat organlarining o‘zaro hamkorligi to‘g‘risidagi tasavvurlarini kengaytirishga xizmat qildi.
JIDU delegatsiyasining Ombudsmanning xalqaro bahorgi maktabidagi ishtiroki universitetning xalqaro aloqalarini rivojlantirish, akademik hamkorlikni mustahkamlash hamda JIDUning xalqaro huquq, diplomatiya va inson huquqlari sohasidagi ta’lim bo‘yicha yetakchi ta’lim markazi sifatidagi nufuzini ilgari surishda muhim bosqich bo‘ldi.
Olingan tajriba global fikrlash, zamonaviy huquqiy muammolarni tahlil qilish, xalqaro muloqotda qatnashish hamda huquqiy davlatni rivojlantirish va inson huquqlarini himoya qilishga amaliy hissa qo‘shishga qodir yosh mutaxassislarni tayyorlashda alohida ahamiyat kasb etadi.
Safar yakunida ishtirokchilar dastur davomida egallangan bilim va ko‘nikmalar hamda o‘rnatilgan xalqaro aloqalar kelgusidagi ilmiy, ta’limiy va jamoatchilik faoliyati, shuningdek, inson huquqlari, yoshlar diplomatiyasi, huquqiy targ‘ibot va xalqaro hamkorlik sohalaridagi yangi tashabbuslarni amalga oshirish uchun mustahkam asos bo‘lib xizmat qilishini ta’kidladilar.
